Tabakhnaye bok yetiştirmek nereden gelmiştir?

1980’lerin öncesinde tabakhaneler, hayvanların derilerinin işlendiği atölyeler, köpek boku için yanar tutuşurlarmış. Çünkü sadece taze köpek boku içinde bekletilen deri yumuşacık, kıl köklerinden arınmış, gözenekleri açık, ince, homojen kısacası kaliteli olabilirmiş.

“Tabak mısın; it bokuna muhtaçsın”, denirmiş “tabak”lara (“debağ”lara), yani deriyi işleyip kullanılabilir hale getiren meslek erbabına.

Ham deri, kıllardan, yağ ve et tabakalarından mekanik olarak temizlendikten sonra kimyasal olarak işlendiği sama safhasında, taze köpek bokundaki enzimlere ihtiyaç duyulduğundan tabakhanelerin olduğu yerleşim yerlerinde çoluk çocuk ellerinde teneke maşrapalar, köpek boku toplarlar, sama işlemi ancak dumanı tüten taze bokla yapılabildiğinden koşa koşa tabakhanelere yetiştirirlermiş. Bu sebeple tabakhanelerde yaygın olarak köpek beslenirmiş.

Derken yapay olarak yeni kimyasallarla da aynı sonuç elde edilmeye başlanınca köpeklerin de, bok toplayıcıların da pabucu dama atılıvermiş – “tabakhaneye bok yetiştirmek” deyimi de yeni kuşakların nereden geldiğini bilmediği – belki de içinde bok kelimesi geçtiğinden – günümüze kadar gelebilmiştir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *